Stwff cyfreithiol

Legal information - image of a character signing a contract

Contractau


Gall eich asiantaeth gosod tai neu landlord ofyn i chi lofnodi cytundeb tenantiaeth (contract). Nid oes dewis gennych ond cadw at hwn.

Unwaith i chi ei lofnodi mae’n anodd tu hwnt cael allan ohono – ac os yw’n bosibl bydd yn costio i wneud hynny! 

Dylai eich landlord roi 24 awr i chi ddarllen y contract a chael arbenigwr i’w weld a chwilio am ‘delerau annheg’. Yn ystod yr amser hwn, dylai’r tŷ gael ei gadw i chi am ddim.

Dylech gael rhywun i ddarllen y contract i chi, efallai eich rhieni, Undeb y Myfyrwyr neu’r Brifysgol.

Cofiwch – Nid oes yn rhaid i chi ei lofnodi ar y diwrnod y penderfynwch eich bod am rentu’r tŷ.

Myfyrwyr Prifysgol Caerdydd
Ewch â chontractau i’r Ganolfan Cyngor a Chynrychioli ar 3ydd llawr yr Undeb a gofynnwch i ymgynghorydd ddarllen drosto.

Myfyrwyr Prifysgol Fetropolitan Caerdydd
Cysylltwch â’r Swyddog Llety:

029 2041 6188 
accomm@cardiffmet.ac.uk

Myfyrwyr Prifysgol De Cymru
Cysylltwch â’ch Swyddog Llety

01443 482044 
accom@southwales.ac.uk

Gwnewch yn siŵr:

  • fod unrhyw addewidion llafar yn cael eu cynnwys yn y cytundeb tenantiaeth ysgrifenedig. bod y dogfennau wedi’u llofnodi a’u dyddio;
  • bod enw pob tenant ar y cytundeb;
  • bod gennych gopi o’r contract a’ch bod yn ei gadw mewn lle diogel fel y gallwch gyfeirio ato os bydd problem;
  • eich bod yn deall, os ydych ar gyd-gontract, eich bod yn gyd-gyfrifol am unrhyw ddifrod a achosir i ardaloedd cymunedol yr eiddo e.e. y gegin a’r ystafell fyw. eich bod ond yn rhentu â phobl rydych yn ymddiried ynddynt;
  • eich bod yn deall os ydych chi neu denant arall am adael y denantiaeth cyn diwedd y contract, mai eich cyfrifoldeb chi yw dod o hyd i denant arall. Gallai fod costau am ddod â chontract i ben yn fuan. Chi sy’n gyfrifol am rent tan ddiwedd y denantiaeth;
  • nad ydych yn gwneud unrhyw daliadau (gan gynnwys y blaendal neu ffioedd asiantaeth) cyn llofnodi’r contract.

Os ydych yn ansicr am unrhyw beth yn y contract, ffoniwch:

Y Ganolfan Dewisiadau Tai 
029 2057 0750

Blaendaliadau

Gellir hefyd gyfeirio at y rhain fel bondiau. Dyma swm o arian y mae ei angen ar y landlord neu’r asiantaeth gosod tai fel ernes rhag ofn y byddwch yn difrodi’r eiddo.

Gellir hefyd ei ddefnyddio i dalu am filiau neu rent dyledus neu ddodrefn sydd ar goll. Bydd y rhan fwyaf o landlordiaid ac asiantau yn gofyn am swm sy’n gyfwerth â chost rhent am fis ond yr uchafswm y gall landlord ei godi yw chweched o’r rhent blynyddol sy’n daladwy.

Rhaid i’ch blaendal gael ei ddiogelu dan Gynllun Diogelu Blaendaliadau Tenantiaeth. Mae hyn yn ofyniad cyfreithiol. Rhaid i’ch landlord neu’ch asiantaeth gosod tai roi i chi fanylion am le y diogelir eich blaendal ymhen 30 diwrnod o dalu’r arian iddynt. Os nad ydych yn siŵr a yw eich blaendal wedi’i ddiogelu, gofynnwch i’ch landlord neu cysylltwch y cynlluniau cymeradwy:

Gwasanaeth Diogelu Blaendaliadau
0844 4727 000

MyDeposits
0844 980 0290

Cynllun Blaendaliadau Tenantiaeth
0845 226 7837

Pan symudwch allan, os byddwch chi a’ch landlord yn cytuno ar faint o’r blaendal y byddwch yn ei gael yn ôl, rhaid iddo gael ei ddychwelyd o fewn 10 diwrnod o ddyddiad gorffen y denantiaeth. Os ydych chi a’ch landlord yn dadlau, yna diogelir eich blaendal yn y cynllun blaendaliadau nes y caiff y mater ei ddatrys.

I sicrhau eich bod yn cael eich blaendal llawn yn ôl llenwch y rhestr eiddo llawn wrth i chi gyrraedd. Dylai eich landlord neu’ch asiantaeth gosod tai fynd trwy hyn gyda chi, ond gallwch greu eich rhestr eiddo eich hunain os oes angen. Nodwch unrhyw farciau ar ddodrefn neu broblemau yn yr eiddo. Efallai y byddwch am gymryd lluniau. Os oes problemau yn y tŷ wrth i chi gyrraedd, dywedwch wrth eich landlord neu’ch asiantaeth gosod tai cyn gynted â phosibl. Cytunwch ar y rhestr eiddo gyda’ch landlord a chadwch gopi i’ch cofnodion eich hun.

Trwyddedu

Mae gan Gyngor Dinas Caerdydd ddau gynllun trwyddedu ar waith i reoli a gwella amodau mewn Tai Amlfeddiannaeth. Mae’r cynlluniau hyn yn berthnasol i bob tŷ amlfeddiannaeth yn y ddinas os oes 3 llawr neu fwy i’r eiddo a bod 5 person, nad ydynt yn perthyn i’w gilydd, yn byw gyda’i gilydd, a phob tŷ amlfeddiannaeth yn Cathays waeth beth fo’i faint.

Holwch a yw’ch tŷ wedi’i drwyddedu drwy e-bostio:

privatesectorhousing@caerdydd.gov.uk

Rhagor o wybodaeth am dai amlfeddiannaeth

Mae’n bwysig gwybod eich hawliau a’ch cyfrifoldebau fel tenant. Mae hyn yn eich helpu i sicrhau perthynas dda â’ch landlord, eich cymdogion a’r ffrindiau rydych yn byw gyda nhw.

Mae gan bob tenant hawl i:

  • wybod telerau’r denantiaeth
  • cysylltu â’r landlord, yn uniongyrchol neu drwy asiantaeth gosod tai.
  • eiddo diogel mewn cyflwr da
  • mwynhau’r eiddo heb niwsans
  • rhybudd digonol (24 awr) os yw’r landlord am arolygu neu ymweld â’r eiddo
  • rhybudd go iawn os yw’r landlord am i denant adael

Mae pob tenant yn gyfrifol am:

  • osod sbwriel allan yn gywir (gan gynnwys defnyddio cadis gwastraff bwyd, biniau/bagiau du a bagiau ailgylchu yn gywir);
  • peidio â bod yn rhy swnllyd. Efallai eich bod yn rhannu wal â chymdogion hŷn neu gymdogion â phlant bach;
  • sicrhau bod yr eiddo’n ddiogel drwy ddefnyddio cloeon ar ffenestri a drysau a ddarperir gan y landlord;
  • gwybod pwy yw’r cyflenwyr dŵr, nwy a thrydan, a thalu biliau ar amser;
  • gwneud mân atgyweiriadau fel gosod bylbiau golau newydd, gosod batris newydd mewn larymau tân, dadflocio toiledau;
  • talu rhent ar amser;
  • sicrhau bod yr eiddo wedi’i wresogi’n ddigonol i atal tamprwydd a llwydni; cost difrod a achosir i’r eiddo a allai gael ei ddidynnu o’ch blaendal.

Mae gan bob landlord hawl i:

  • osod telerau’r cytundeb cyn i denantiaeth ddechrau;
  • cael rhent ar y dyddiad y cytunwyd arno yn y contract;
  • cael gwybod am unrhyw waith trwsio angenrheidiol;
  • cael rhybudd cywir gan denant os yw am adael;
  • cael mynediad rhesymol i’r eiddo (drwy roi rhybudd 24 awr i denantiaid);
  • gofyn am flaendal y gellir ei ddefnyddio i dalu am unrhyw ddifrod a wna’r tenant i’r eiddo;
  • gofyn am rent ymlaen llaw;
  • dewis i bwy y caiff yr eiddo ei osod, ar yr amod nad yw’r dewis hwnnw’n gwahaniaethu yn erbyn rhywun ar sail hil, rhyw neu grefydd.

Mae pob landlord yn gyfrifol am:

  • ddiogelu bond/blaendal mewn cynllun Blaendal Tenantiaeth;
  • rhoi tystysgrif diogelwch nwy gyfredol i chi;
  • cadw at delerau’r cytundeb tenantiaeth;
  • cyflawni gwaith trwsio a chynnal a chadw fel y cytunwyd arno yn y cytundeb tenantiaeth;
  • os yn berthnasol, trwyddedu’r eiddo dan gynlluniau Trwyddedu Tai Amlfeddiannaeth.

Bydd Rhentu Doeth Cymru yn helpu i godi safonau yn y sector rhent preifat yng Nghymru.

 

Ers 23 Tachwedd 2015, mae’n rhaid i landlordiaid ac asiantau gofrestru a derbyn trwydded gan Rhentu Doeth Cymru. Bydd rhaid i landlordiaid ac asiantau y mae angen trwydded arnynt gwblhau cyrsiau hyfforddi ar lein wedi eu cymeradwyo gan Rhentu Doeth Cymru. Mae gan landlordiaid ac asiantau 12 mis i gydymffurfio â’r ddeddfwriaeth newydd. Disgwylir i’r ddeddfwriaeth:

 

  • wella safonau gosod ac arferion rheoli yn y sector rhent preifat
  • rhoi gwybodaeth am yr eiddo i denantiaid ei gwirio
  • rhoi gwybodaeth am landlordiaid ac asiantau i awdurdodau lleol er mwyn helpu gydag ymyrraeth strategol a dosbarthu gwybodaeth
  • codi ymwybyddiaeth landlordiaid ac asiantau ynghylch eu hawliau a chyfrifoldebau
  • codi ymwybyddiaeth tenantiaid ynghylch eu hawliau a chyfrifoldebau.

© Llety Caerdydd - Gwefan wedi'i gynllunio gan Tȋm y We Cyngor Caerdydd

Polisi CwcisPolisi Preifatrwydd